Namens Dutch Cuisine (Eke Mariën), 1 maart 2026

Vanaf deze week hangt het overal: in supermarkten, bij bushokjes, op sociale media. 'Wissel 'ns Wat!' De opvolger van de Nationale Week Zonder Vlees wil Nederlanders verleiden om vaker plantaardig te eten, zonder druk, zonder regels, op hun eigen tempo. Een sympathieke gedachte. Maar wij zijn het er niet mee eens.

Van norm naar vrijblijvendheid

De Week Zonder Vlees stopte na acht jaar omdat de weerstand groeide. Het aantal partners daalde van 80 naar 44. Caroline van der Plas riep een tegencampagne in het leven. De organisatoren kozen daarom uiteindelijk voor een positievere toon waarbij het woordje ‘zonder’ achterwege bleef, zonde.  

Oprichter Isabel Boerdam legt in NRC uit: de naam moest weg omdat die 'afbreuk deed aan de positieve merkassociatie' van sponsoren. Supermarkten kregen zoveel negatieve reacties dat de campagne moest aanpassen. Dat is een begrijpelijke bedrijfsmatige keuze. Het is geen inhoudelijk argument.

Want de urgentie is niet verdwenen. Een plantaardiger eetpatroon kan de uitstoot van broeikasgassen door voedsel wereldwijd halveren, stelde de EAT-Lancet-commissie opnieuw vast in 2025. De Gezondheidsraad adviseerde in datzelfde jaar een bovengrens van 200 gram rood vlees per week. Dat zijn wetenschappelijke conclusies, geen activisme.

Het probleem met 'op jouw manier'

'Wissel 'ns Wat' draait om kleine stapjes, geen regels, plantaardig op jouw eigen manier. Dat klinkt inclusief. Maar wie bepaalt wanneer het genoeg is? Een bolognese met linzen één keer per maand is ook 'wisselen'. Daarmee schiet het niet op.

De campagne vermijdt bewust de vraag waarom minder vlees eten nodig is, omdat consumenten volgens doelgroeponderzoek vooral aanslaan op smaak en variatie. Dat is een slimme communicatiestrategie. Het is ook een gemiste kans om mensen serieus te nemen.

Wat Dutch Cuisine anders doet

Bij Dutch Cuisine werken we met een concrete richtlijn: 80% plantaardig, 20% dierlijk. Niet als dogma, maar als professionele norm voor chefs en foodprofessionals. Dierlijke producten krijgen een rol als smaakmaker, niet als vanzelfsprekend middelpunt van elk bord.

Die norm is niet streng, hij is helder. En helderheid werkt beter dan vrijblijvendheid. Niet omdat consumenten moeten, maar omdat chefs, supermarkten en producenten richting nodig hebben om structurele keuzes te maken in hun aanbod, inkoop en menusamenstelling.

Onze uitnodiging

'Wissel 'ns Wat' is beter dan niets. Maar de voedseltransitie vraagt meer dan een jaarlijkse campagne of een vriendelijke nudge. Ze vraagt om professionals die een standpunt innemen en dat vertalen naar het bord.

Doe je mee? Niet door één keer per week te wisselen, maar door groente structureel de hoofdrol te geven in je keuken.

Bronnen

NRC: 'De Week Zonder Vlees mag geen Week Zonder Vlees meer heten' — Martine Kamsma, 27 februari 2026

Vegetariërsbond: Wissel 'ns Wat vervangt Week Zonder Vlees

Eiwit Trends: Week Zonder Vlees breidt verder uit in EU

EAT-Lancet Commission Report 2025: Food in the Anthropocene

Gezondheidsraad 2025: Richtlijnen goede voeding — eiwitbronnen en voedingspatronen